Zorgen om baby’s met overgewicht | Gezondheid

’Het is een zorgelijk product van de tendens dat we allemaal zwaarder worden”, stelt gynaecoloog Rebecca Painter van het Amsterdam UMC.

„We komen in een vicieuze cirkel terecht. Het gaat vaak om kinderen van een moeder met obesitas. Deze kinderen worden ook weer ouders en hebben een verhoogde kans op een nóg zwaardere baby dan ze zelf waren”, verzucht kinderarts/endocrinoloog Erica van den Akker van het Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis.

Er zijn verschillende grenzen die worden gehanteerd als het om macrosomie gaat. Een baby wordt bijvoorbeeld macrosoom genoemd als het gewicht boven 4000 of 4500 gram ligt. Prof. Painter: „Ongeveer 2 tot 5% van de baby’s is tegenwoordig zo zwaar. Bij moeders met overgewicht is de kans op een baby met macrosomie ook hoger.”

Volgens Painter bestaan er risico’s voor zware moeders en macrosome baby’s op de korte en lange termijn. „De moeder kan zwangerschapsdiabetes ontwikkelen. De bevalling is soms lastig en moeizaam. De kans op een kunstingreep is groter; denk aan een tangverlossing of een keizersnede. Ook kan de moeder uitscheuren.”

Bloedsuiker

„Het kindje kan schade oplopen door een breuk van het bot bij het schouderbeen of beschadiging van de zenuwbaan bij de schouder. Ook heeft een macrosome baby meer kans op een lage bloedsuiker bij de geboorte, wat hersenschade kan opleveren. Zware baby’s worden daarom tegenwoordig meteen op bloedsuiker geprikt. Op de lange termijn is er een hogere kans om veel te zwaar te worden en ziektes als diabetes en hartziekten te ontwikkelen.”

Vrouwen in de vruchtbare levensfase (20-40 jaar) zijn de afgelopen tien jaar zwaarder geworden. In 2010 had 7 tot 10 procent obesitas, in 2021 lag dat percentage tussen 10 en 15. „We steken nog gunstig af tegen Engeland en de Verenigde Staten, waar dit een kwart is.”

„Er worden echter niet meer baby’s macrosoom geboren, mogelijk omdat er sinds enkele jaren aan zwangere vrouwen met diabetes wordt gevraagd of ze willen dat de baby eerder wordt gehaald. Daar wordt ook om verzocht als duidelijk wordt dat de baby heel groot is.”

Van den Akker, die in obesitas bij kinderen is gespecialiseerd: „Ik behandel veel meer kinderen met obesitas dan 5 tot 10 jaar geleden. In 2014 is het Centrum Gezond Gewicht opgericht met één spreekuur per twee weken. Dat ligt nu al op het viervoudige: twee spreekuren per week.”

„Overgewicht wordt een steeds ernstiger probleem en ze komen steeds jonger bij ons in behandeling. Je ziet het aan de buitenkant niet, maar wij constateren dat ze op steeds jongere leeftijd de ernstige gevolgen ondervinden, zoals diabetes, leververvetting en een verhoogde kans op hart- en vaatziekten.”

Obesitas is complex, stelt Van den Akker. „Het gaat bij moeders en kinderen lang niet altijd om te veel eten en te weinig bewegen.” Ook Painter benadrukt dat zware zwangere vrouwen er niet voor kiezen om obees te zijn. „We moeten niet aan mom-shaming doen. Obesitas is echt een chronische aandoening.”

Minder reclame

Als arts is Van den Akker er voor de zorg, vertelt ze. „Ik behandel de kinderen, maar daarmee zijn we er natuurlijk niet. Er is geen makkelijke oplossing. Preventie is belangrijk. De hele maatschappij, de politiek en de industrie moeten samenwerken om de toename van obesitas tegen te gaan. Minder vet en suiker in producten, minder reclame voor ongezonde voeding en gezonde voeding goedkoper maken. Slechts een paar voorbeelden die zouden helpen.”

De cijfers

In Nederland is sprake van 170.000-175.000 geboortes per jaar.

Het gemiddeld geboortegewicht is 3400 gram.

Baby’s met macrosomie: 12,4% met geboortegewicht boven 4000 gram; 1,9% boven 4500 gram.

Ondergewicht: 11,4% van de baby’s heeft gewicht onder 3000 gram; 1,6% onder 2500 gram. Kleintjes met een te hoog of te laag geboortegewicht hebben een grotere kans op overgewicht op kinderleeftijd.

13-15% van kinderen (0-18 jaar) heeft overgewicht.

3% van kinderen (0-18 jaar) kampt met obesitas.

Vergelijkbare artikelen

Meest populair