Wie is er nog veilig voor de mobilisatie? ‘Rusland zoekt soldaten in arme regio’s’

Beelden van huilende familieleden en lange rijen voor militaire kazernes. De eerste grootschalige mobilisatie in Rusland sinds de Tweede Wereldoorlog brengt veel teweeg in Rusland.

Geen dwarsdoorsnede

Woensdag kondigde president Poetin een gedeeltelijke mobilisatie aan, rond de 300.000 reservisten moeten zich melden voor het leger. Het gaat om burgers die zich in hun dagelijks leven al inzetten voor het leger en militaire ervaring hebben. Een deel van hen zal worden ingezet in de oorlog in Oekraïne.

Toch lijkt het erop dat de opgeroepen reservisten zeker geen dwarsdoorsnede zijn van de Russische samenleving.

Op veel video’s die worden gedeeld op sociale media staat de bus om reservisten op te halen niet in Moskou, maar in oorden in het verre oosten van Rusland en het noorden van de Kaukasus. “Het is hier makkelijk rekruteren: veel draait om geld. Het zijn arme gebieden waar weinig werk is, dus de financiële beloning om naar het front te gaan is hier erg welkom”, zegt Chris Colijn, Oost-Europa-deskundige van RTL Nieuws.

‘Kanonnenvlees’ uit het oosten

Precieze cijfers over hoeveel reservisten uit welke regio in Rusland worden opgeroepen zijn niet bekend. De opdracht aan de lokale leiders komt uit Moskou. Volgens Colijn een uitgelezen mogelijkheid voor deze machthebbers om goede sier te maken bij hun bazen, door snel veel nieuwe soldaten te leveren.

Boerjatië, Jakoetië, Dagestan, het zijn regio’s van de Russische federatie ver weg van Moskou. “Er wordt op deze gebieden neergekeken, daar zit ook een racistische component in”, zegt Colijn. Dat juist hier zich nu veel reservisten lijken te melden, betekent niet per se dat in deze gebieden de steun voor de oorlog tegen Oekraïne groter is. Als er al anti-oorlog protest is in deze dunbevolkte gebieden, komt dit vaak minder snel op de radar dan wanneer dit in Moskou gebeurt, ziet Colijn.

Maar dat betekent niet dat bewoners van Moskou of andere grote steden niet worden opgeroepen. Sterker nog, als je je verzet tegen de oorlog, of tegen de mobilisatie, kan je volgens mensenrechtenorganisaties weleens voor straf worden getrakteerd op een enkeltje Oekraïne.

‘Enkeltje Oekraïne voor demonstranten’

Kort na de afkondiging van de mobilisatie gingen in Moskou en andere groten steden honderden demonstranten de straat op. Volgens de Russische burgerrechtenorganisatie OVD-Info werden daarbij in 32 steden meer dan 1300 demonstranten aangehouden. Maar niet alleen dat: sommigen van hen kregen volgens OVD-Info van de autoriteiten ook een oproep zich te melden bij het leger.

Het is te hopen voor degenen die in Oekraïne moeten vechten dat zij goed worden bewapend. Volgens Colijn is het nog maar de vraag of Rusland genoeg deugdelijk materieel is, al is er nog een grote voorraad wapens uit de Sovjettijd voorradig. Daarnaast gaat niet iedere reservist naar het front, sommigen worden ook ingezet voor logistieke taken.

Hoe dan ook, het lijkt erop dat veel Russen proberen uit de handen van de autoriteiten te blijven en met een vertrek naar het buitenland pogen de dans te ontspringen. Al dagen is er een run op vliegtickets vanuit Rusland naar het buitenland. Bij grensovergangen, onder meer met Georgië en Finland, staan lange rijen.

Wie ontspringt de dans?

Maar dat heeft wel consequenties, want wie gepakt wordt terwijl hij de mobilisatie ontloopt kan rekenen op een jarenlange celstraf. De beste manier om niet naar het front gestuurd te worden lijkt toch het hebben van goede contacten.

Een medewerker van het vastzittende oppositieleider Navalny zou hebben gebeld met de zoon van Poetin-woordvoerder Peskov, en deed zich voor als een militair die hem opriep zich te melden bij het leger. De zoon van Peskov antwoordde dat dit niet kon kloppen en dat hij dit op een ‘hoger niveau’ wel even zou oplossen.

Ondertussen worden vele Russen in bussen gezet. En daar is zeker niet iedereen blij mee:

Vergelijkbare artikelen

Meest populair