Waarom de regering-Biden niet blij is met Pelosi’s bezoek aan Taiwan | NU

Nancy Pelosi wilde met haar bezoek aan Taiwan de Amerikaanse steun aan het onafhankelijke eiland bevestigen. Toch kon de timing van de voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden bijna niet slechter. Haar bezoek brengt president Joe Biden, haar partijgenoot, in een lastige positie ten aanzien van China. Dat straalt slecht af op de geloofwaardigheid van het Amerikaanse buitenlandbeleid.

De situatie in het kort

  • Taiwan is een autonoom eiland, met een eigen bestuur dus.
  • De meeste landen erkennen de onafhankelijkheid van Taiwan niet.
  • Dat komt door China, dat Taiwan als een afvallige provincie ziet.
  • Dat Pelosi Taiwan bezoekt en steun betuigt, ziet China als een grove belediging.

Taiwan is voor de Verenigde Staten in veel opzichten een parel in de Indo-Pacifische regio. Het eiland heeft een florerende democratie, is een baken van technologische vooruitgang en de economische banden zijn uitstekend.

Toch zijn de betrekkingen tussen de VS en Taiwan nog altijd onofficieel. Washington houdt er namelijk al decennialang een ambivalent beleid ten opzichte van Taiwan op na. Dat betekent dat de VS neutraal blijft in het conflict tussen China en Taiwan, omwille van vrede en veiligheid in de regio.

Die ambivalentie is ook strategisch: de Amerikaanse regering liet decennialang bewust in het midden of het Taiwan te hulp zou schieten in het geval van een Chinese invasie, zodat Peking daar alleen naar kon raden.

In de praktijk betekent het dat de VS geen officiële banden met Taiwan aanknoopt om zo Peking niet tegen de haren in te strijken. Aan de andere kant ziet de VS erop toe dat Taiwans onafhankelijkheid niet door China wordt geschonden. Washington levert zelfs defensiemateriaal – zoals hypermoderne antischeepsraketten – zodat Taiwan zich tegen China kan verdedigen.

Dit tegenstrijdige Amerikaanse ‘één China’-beleid is officieel vastgelegd in de Taiwan Relations Act uit 1979. In de praktijk leidt de ‘neutrale’ houding vooral tot verwarring over Taiwans internationale status. Dat biedt China, dat Taiwan als afvallige regio ziet, meer ruimte om de onafhankelijkheid van het eiland in twijfel te trekken.

Chinese dreigingen

De afgelopen jaren liet China steeds meer zijn spierballen zien in de regio. Zo drongen Chinese gevechtsvliegtuigen vorig jaar meermaals het Taiwanese luchtruim binnen. China beschuldigt de VS ervan Taiwan te willen losweken van de Volksrepubliek. Het militaire machtsvertoon was dan ook bedoeld om de VS en Taiwan te waarschuwen voor te nauwe banden.

Voor Pelosi was dit reden om steun aan Taiwan te betuigen. “De afgelopen jaren heeft Peking de spanningen met Taiwan dramatisch laten oplopen”, schreef de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden in een opiniestuk in The Washington Post.

“In het licht van de toenemende agressie van de Communistische Partij van China moet ons congresbezoek worden gezien als ondubbelzinnige steunbetuiging van de VS aan Taiwan, onze democratische partner die opkomt voor zijn eigen vrijheid.” Pelosi benadrukte tijdens haar bezoek bovendien dat dit standpunt door zowel Democraten als Republikeinen wordt onderschreven.

Slechte timing

Toch is de Democratische Partij niet onverdeeld enthousiast. President Biden – zelf uitgesproken voorstander van steun aan Taiwan – raadde Pelosi af om naar Taiwan te gaan. Dat is best begrijpelijk, want Biden bevindt zich in een lastige positie.

Dat heeft alles te maken met de oorlog in Oekraïne. De VS neemt internationaal het voortouw in de veroordeling en bestraffing (via sancties) van de Russische agressie tegen dat land. Washington voorziet Oekraïne van veel militaire steun. China houdt zich op de vlakte over de acties van Rusland, beschrijft dat land als een belangrijke bondgenoot en neemt geen deel aan de sancties. Maar vooralsnog levert het ook geen directe militaire steun aan Rusland, bijvoorbeeld door levering van precisieraketten, waar Moskou veel behoefte aan heeft omdat de eigen voorraden snel opraken.

De vrees in de VS is dat Pelosi’s bezoek aan Taiwan, een duidelijke provocatie richting China, ertoe zal leiden dat Peking besluit Rusland actiever te gaan steunen.

Standpunt Democraten wordt vaag

Pelosi zelf vindt niet dat ze het Amerikaanse ‘één China’-beleid heeft geschonden. “Ons bezoek gaat op geen enkele manier in tegen het bestaande ‘één China’-beleid in”, schrijft ze. “De VS gaat door met afkeuren van unilaterale pogingen om de status quo te veranderen.”

Pelosi probeert haar bezoek dan vooral ook in context te plaatsen. Ze is al langer uitgesproken criticus van de Chinese regering. In het artikel in The Washington Post refereert ze aan een bezoek aan het Plein van de Hemelse Vrede in 1991, kort nadat daar een studentenprotest keihard werd neergeslagen door het regime. Je zou Pelosi’s bezoek aan Taiwan dus ook kunnen uitleggen als moedige en principiële daad.

Toch wekt het meningsverschil tussen Biden en Pelosi over een bezoek aan Taiwan de schijn dat de Democratische Partij geen eenduidig standpunt over Taiwan heeft. “Een trip die bedacht werd om kracht uit te stralen, kan daardoor de verwarring en doelloosheid van Bidens regering onthullen”, schreef The Economist in een analyse.

Vergelijkbare artikelen

Meest populair