Liveblog | Rusland zegt haven Marioepol in handen te hebben

Het is dag 50 van de oorlog in Oekraïne. Volg in dit liveblog het laatste nieuws over de oorlog en de gevolgen ervan.

Men walk in a street destroyed by shelling in Chernihiv, Ukraine, Wednesday, April 13, 2022. (AP Photo/Evgeniy Maloletka)ANP / Associated Press

Volkswagen waarschuwt voor ‘aanzienlijke impact’ oorlog Oekraïne

11:46 | Autofabrikant Volkswagen verwacht dit jaar veel last te hebben van de oorlog in Oekraïne. Die verstoort nu al toeleveringsketens voor materialen en onderdelen. Stijgende prijzen voor grondstoffen zoals staal kunnen nog meer financiële pijn veroorzaken. In het eerste kwartaal boekte het Duitse concern toch nog een veel hogere winst dan een jaar eerder, meldt Volkswagen bij zijn voorlopige cijfers.

In de eerste drie maanden van 2022 had Volkswagen een aangepaste operationele winst, dus voor aftrek van belastingen, rentes en eenmalige posten, van 8,5 miljard euro. Een jaar eerder kwam dat resultaat nog uit op 4,8 miljard euro. Het afgelopen kwartaal profiteerde Volkswagen onder andere van een opwaardering van 3,5 miljard euro van financiële producten waarmee het concern zich indekt tegen prijsstijgingen.

Ondanks de positieve resultaten is er veel onzekerheid over de rest van het jaar door de oorlog aan de oostgrens van de Europese Unie. De gevolgen daarvan zijn volgens Volkswagen moeilijk te voorspellen. Daarnaast nemen de coronabesmettingen in China weer toe, waarop de Chinese overheid met erg strenge lockdowns reageert. Volkswagen houdt rekening met nieuwe chiptekorten door de coronapandemie. Vorig jaar moesten vrijwel alle grote autofabrikanten hun productie tijdelijk stilleggen omdat ze niet aan chips konden komen.

Ollongren: NAVO moet snel beslissen over Finland en Zweden

11:30 | Als Zweden en Finland besluiten het NAVO-lidmaatschap aan te vragen, moet het bondgenootschap proberen ‘daar zo snel mogelijk’ over te beslissen. Dat zegt minister Kajsa Ollongren (Defensie) donderdag. Zij zou zo’n stap van de noordelijke landen verwelkomen.

De landen voldoen aan de criteria. Het zijn democratische rechtstaten, er zijn geen interne conflicten en er is geen corruptie, aldus de minister. Bovendien zijn beide landen lid van de Europese Unie en werken ze al nauw samen met de NAVO. Het zou volgens haar een ‘logische stap’ van beide landen zijn.

Normaliter duurt het wel even voordat een land lid kan worden van de NAVO. De dertig lidstaten moeten zo’n besluit allemaal ratificeren. Ollongren vindt ook dat beide landen snel lid moeten kunnen worden om te voorkomen dat ze in deze tijd van hoog opgelopen spanningen te lang in de wachtkamer van de NAVO moeten zitten.

De premier van Finland verklaarde woensdag op bezoek in Stockholm dat haar land binnen enkele weken een besluit zal nemen over het NAVO-lidmaatschap. Zweden is al 200 jaar neutraal. De regerende sociaaldemocratische partij kondigde deze week aan haar positie over het NAVO-lidmaatschap opnieuw te zullen wegen.

Rusland zegt haven Marioepol in handen te hebben

11:11 | Het Russische leger zegt dat het donderdag de haven van Marioepol volledig in handen heeft gekregen. De overgebleven Oekraïense militairen in de stad zouden zijn omsingeld, volgens het Russische ministerie van Defensie. Oekraïne heeft dit niet bevestigd.

In Marioepol wordt al weken hevig gevochten. De stad is van strategisch belang voor Rusland, omdat zo een verbinding over land kan worden gemaakt tussen de separatistische gebieden in de regio Donbas en het geannexeerde schiereiland De Krim.

Burgers uit Marioepol kunnen de stad donderdag met eigen vervoer verlaten via een afgesproken evacuatieroute. Duizenden mensen zijn de stad al ontvlucht. De mensen die er nog verblijven hebben amper nog water, eten of elektriciteit.

Indonesië: Russische minister van Financiën bij G20-overleg

11:08 | De Russische minister van Financiën, Anton Siloeanov, zal volgende week digitaal aanwezig zijn bij een overleg van de G20. Dat meldde de regering van Indonesië, dat het samenwerkingsverband dit jaar voorzit. Ministers en voorzitters van centrale banken uit G20-landen van het samenwerkingsverband komen op 20 april bijeen in Washington.

Door de Russische inval in Oekraïne is de deelname van Rusland aan G20-bijeenkomsten omstreden. De Amerikaanse president Joe Biden pleitte er vorige maand bijvoorbeeld voor om het land uit de G20 te zetten. De Verenigde Staten hebben ook al aangegeven niet de volledige top van ‘s werelds grootste economieën op het Indonesische eiland Bali bij te wonen als Rusland ook aanwezig is. Die G20-bijeenkomst staat dit najaar gepland.

Het Indonesische ministerie van Financiën overweegt nog om ook Oekraïne uit te nodigen voor het overleg van volgende week. Dat zou het land, dat geen deel uitmaakt van de G20, de gelegenheid geven om de gevolgen van de oorlog te bespreken.

De G20 bestaat uit negentien belangrijke industriële landen, waaronder China, Rusland en de VS, en de Europese Unie. Hun economieën zijn samen goed voor zo’n 80 procent van de wereldeconomie.

‘NAVO-lidmaatschap Zweden en Finland zou geopolitiek drastisch veranderen’

10:30 | Zweden en Finland overwegen sterk om NAVO-lidmaatschap aan te vragen. Mochten de landen toetreden tot het militaire bondgenootschap, dan zal dat volgens buitenlandcommentator Bernard Hammelburg enorme gevolgen hebben voor de geopolitieke verhoudingen.

Zweden is altijd neutraal geweest, maar sinds de Russische aanval op Oekraïne gaan in het land steeds meer stemmen op om toe te treden tot de NAVO. De sociaaldemocratische partij van de Zweedse premier Magdalena Andersson was er altijd tegen, maar zou nu toch willen toetreden tot de alliantie. Ook in Finland, dat aan Rusland grenst, is een discussie over NAVO-lidmaatschap gaande. De Finse minister Antti Kaikkonen van Defensie zei woensdag dat het land zich zou moeten voorbereiden op mogelijke veranderingen aan de Finse grens met Rusland.

Medvedev waarschuwt voor NAVO-lidmaatschap Finland en Zweden

10:29 | De voorzitter van de Russische veiligheidsraad, Dmitri Medvedev, heeft gewaarschuwd dat praten over een niet-nucleaire status van de Oostzee verder zinloos is, als Finland en Zweden lid van de NAVO worden. Persbureau TASS berichtte dat oud-president Medvedev niet onder de indruk is van de plannen in de twee landen zich bij het NAVO-bondgenootschap aan te sluiten. ‘We hebben dan enkel een paar meer tegenstanders’, aldus Medvedev.

Er wordt al decennia gezinspeeld op een Baltische of Oostzee-zone waarin alle betrokken landen geen kernwapens zouden mogen hebben. Dat zou het risico op een nucleaire escalatie van een conflict tussen Rusland en de NAVO moeten verminderen.

Rusland heeft aan de Oostzee in Kaliningrad een grote marinehaven die het hoofdkwartier is van de Baltische Vloot. De tweede stad van het land, Sint-Petersburg, ligt aan Oostzee-wateren. Met een NAVO-lidmaatschap van Finland en Zweden wordt de hele Oostzee een soort binnenzee van de NAVO, op een stukje Finse Golf bij Sint-Petersburg en circa 120 kilometer kustlijn bij Kaliningrad na.

‘Verlies oorlogsschip Moskva is een zware slag’

09:10 | Het Russische oorlogsschip Moskva in de Zwarte Zee is in de nacht van woensdag op donderdag ernstig beschadigd, melden zowel het Russische als het Oekraïense ministerie van Defensie. De Russen zeggen dat er brand is geweest en dat er munitie is ontploft. Oekraïne claimt het schip met een raketaanval te hebben beschadigd.

‘Beide verklaringen zijn aannemelijk’, zegt Frans Osinga, bijzonder hoogleraar oorlogsstudies aan de Universiteit van Leiden. ‘Maar hoe dan ook is dit voor Moskou een waanzinnig symbolisch verlies. Dat dit verloren gegaan is, is een zware slag.’

De Moskva is het vlaggenschip van de Russische Zwarte Zeevloot en is veertig jaar oud. ‘In Nederland vervangen we schepen rond die leeftijd, maar het is niet ongebruikelijk dat schepen een dergelijke leeftijd hebben’, aldus Osinga.

Evacuaties Oekraïne gaan donderdag weer verder

08:58 | De evacuaties in Oekraïne gaan donderdag weer verder, nadat die woensdag gestopt werden vanwege schendingen van de afspraken. In het oosten van het land zijn negen evacuatieroutes afgesproken door Rusland en Oekraïne.

De zogeheten corridor in het oosten van Loehansk kan pas opengaan als Rusland stopt met bombardementen, zegt de Oekraïense vicepremier Irina Veresjtsjoek. Andere belangrijke routes zijn in de steden Marioepol, Berdjansk, Tokmak en Enerhodar.

De evacuatieroutes geven mensen de optie regio’s te verlaten waar hevig wordt gevochten. Rusland heeft volgens Oekraïne de afspraken over de routes al meerdere keren geschonden, onder meer door het vuren tijdelijk te staken in de regio.

Eis Poetin om gas in roebels te betalen in strijd met sancties

08:40 | De eis van de Russische president Vladimir Poetin om gasbetalingen in roebels te voldoen is in strijd met de sancties die zijn opgelegd aan Moskou vanwege de inval in Oekraïne. De Europese Unie zou lidstaten daarvoor gewaarschuwd hebben.

De Europese Commissie, de uitvoerende macht van de EU, presenteerde een analyse van het decreet van Poetin, meldden ingewijden aan persbureau Bloomberg. Daarin zou onder meer staan dat met de Poetin-eis de procedure is gewijzigd en dat daarmee een nieuwe juridische situatie is ontstaan.

Poetin eist van de kopers van gas dat ze twee rekeningen openen, één in roebels en één in vreemde valuta. Daarbij is Gazprombank verantwoordelijk voor het omzetten van de valuta en het overmaken van de roebelbetaling. Volgens de analyse zou Rusland via de centrale bank de volledige controle krijgen over het tijdstip van transacties en het tijdstip waarop de koper van zijn verplichtingen wordt ontheven. Ook zou Rusland de wisselkoers kunnen manipuleren om daarmee een voordeel te hebben.

Europese landen worstelen met het dilemma van het kopen van Russisch gas en olie, terwijl ze het land eigenlijk willen straffen voor de inval in Oekraïne. Duitsland zou als grootste economie van de EU pleiten voor een eensgezinde aanpak. De meeste lidstaten zeggen geen gas in roebels te willen betalen.

De beslissing over hoe voor de levering moet worden betaald ligt uiteindelijk bij de bedrijven die gas uit Rusland kopen. Die zitten in een lastig parket, aangezien Europese bedrijven zich aan de sancties moeten houden.

Superjacht Russische miljardair in Fiji in beslag genomen

08:00 | Een superjacht van de Russische miljardair Soelejman Kerimov is in beslag genomen in Fiji in de Stille Oceaan. Kerimov staat op de westerse sanctielijst vanwege zijn nauwe banden met de Russische president Vladimir Poetin.

Het 106 meter lange schip Amadea kwam dinsdag in Fiji aan. De waarde van dat superjacht zou ongeveer 325 miljoen dollar zijn. De bemanningsleden werden ondervraagd door de autoriteiten van Fiji, een eilandenstaat. Het schip zou aangelegd hebben zonder toestemming te vragen aan de douane.

Kerimov wordt gezien als een belangrijke vertrouweling van Poetin. Vanwege de oorlog in Oekraïne hebben de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie zware sancties tegen Russische oligarchen opgelegd. Er zijn al meer superjachten in beslag genomen van Russische miljardairs, net als bijvoorbeeld dure huizen.

Woensdag werd nog gemeld dat het Britse eiland Jersey voor meer dan 7 miljard dollar aan bezittingen in beslag heeft genomen die worden gelinkt aan zakenman Roman Abramovitsj. Deze Rus, vooral bekend geworden als eigenaar van voetbalclub Chelsea, staat eveneens op de sanctielijst vanwege de oorlog.

Nederland blokkeert levering megaschip aan Russische miljardair

07:23 | Nederland houdt tegen dat de 80-meter lange plezierjacht Galactica aan de Russische miljardair Vagit Alekperov wordt geleverd. Het 100-miljoen euro kostende vaartuig mag de haven van Harlingen alleen verlaten onder begeleiding van de douane, blijkt uit onderzoek van BNR. De Galactica is één van de duurste pleziervaartuigen ter wereld.

Minister van Financiën Wopke Hoekstra rapporteerde vorig week al aan de Tweede Kamer dat een aantal jachten-in-aanbouw in ons land aan de ketting moest vanwege sanctiemaatregelen, maar om welke schepen het ging bleef toen geheim. Eén schip zou volgens de Kamerbrief bijna klaar zijn voor levering en op 2 april zijn begeleid door de Douane bij een proefvaart.

Europa schort ook missies met Rusland naar de maan op

07:00 | De Europese ruimtevaartorganisatie ESA stopt voorlopig de samenwerking met Rusland en schort drie geplande missies naar de maan op. Vorige maand beëindigde ESA al een missie met Rusland die een onbemande verkenner naar de planeet Mars moest brengen. De Russische oorlog in Oekraïne leidt volgens de Europese organisatie tot “fundamenteel veranderde omstandigheden”.

De missies Luna 25, 26 en 27 die bedoeld waren om nieuwe apparatuur en technologie te testen zijn door de opgeschorte samenwerking van tafel. De oorlog maakt het volgens ESA “onmogelijk om de geplande maansamenwerking nog uit te voeren”. Het Russische ruimtevaartagentschap Roskosmos, waar Europa deze zomer samen een missie mee zou uitvoeren, is volgens ESA al van de beslissing op de hoogte gesteld.

Ruimtevaart was de laatste jaren een van de weinige gebieden waarop Rusland en westerse landen samenwerkten. Rusland, Europa, de Verenigde Staten, Canada en Japan beheren samen het internationale ruimtestation ISS. Roskosmos liet eerder deze maand weten een einde te w

Ruim 3100 vrijwilligers Rode Kruis en Ready2Help voor Oekraïners

06:00 | Tot dusver hebben ruim 1400 vrijwilligers van het Rode Kruis zich ingezet op locaties waar hulp aan Oekraïense vluchtelingen wordt geboden, zo meldt de organisatie. Daarnaast hielpen meer dan 1700 mensen mee via het burgerhulpnetwerk Ready2Help.

Het Rode Kruis levert hulp bij ruim vijftig locaties waar vluchtelingen uit Oekraïne worden ontvangen of opgevangen. Dat zijn onder meer de Humanitaire Servicepunten op de centrale stations van Utrecht en Amsterdam en op station Amersfoort en Eindhoven Airport. Oekraïense vluchtelingen die aankomen op die locaties krijgen eten en drinken en als het nodig is een medische check.

Vervolgens helpen het Rode Kruis en de gemeente bij het vinden van onderdak. Soms hebben vluchtelingen familie of kennissen in de buurt, anders kunnen ze terecht in een noodopvanglocatie van een gemeente.

Volgens de meest recente cijfers van het ministerie van Justitie en Veiligheid worden momenteel bijna 28.000 Oekraïners opgevangen op zulke locaties. Hoeveel Oekraïners al op andere opvangplekken verblijven, zoals bij particulieren, is onbekend. Oekraïners wordt gevraagd zich in te schrijven bij de gemeentelijke basisregistratie, maar dat is niet verplicht.

Het Rode Kruis leverde tot dusver ruim 13.000 veldbedden voor noodopvang en deelde zo’n 9000 hygiënekits uit. Er werden ruim 2550 vluchtelingen vervoerd naar een (nood-)opvanglocatie door hulpverleners van de organisatie. Ook kunnen mensen voor hulpvragen terecht bij een speciale WhatsApp-hulplijn. Daar kwamen sinds de opening half maart 2414 hulpvragen binnen, onder meer over onderdak en medische hulp.

Bij een informatielijn waar ook mensen terecht kunnen die juist hulp willen aanbieden, kwamen tot dusver 1346 telefoontjes binnen. Het merendeel van de vragen komt van mensen die onderdak zoeken of willen bieden.

Het Rode Kruis regelt samen met onder meer de organisatie Takecarebnb opvang bij gastgezinnen, in opdracht van de overheid. Op dit moment wordt de opvang bij gastgezinnen uitgeprobeerd met een proef bij 140 gezinnen.

Russisch oorlogsschip geëvacueerd na brand, Oekraïne claimt aanval

04:18 | Het Russische oorlogsschip Moskva is in de nacht van woensdag op donderdag geëvacueerd nadat er brand was uitgebroken, meldt het Russische ministerie van Defensie. Het schip is volgens de Russen zwaar beschadigd nadat munitie aan boord ontplofte. Oekraïne claimt het schip te hebben geraakt met twee raketten.

Het Russische leger zegt de oorzaak van de brand aan boord te onderzoeken. Eerder op de dag meldden de Oekraïense gouverneur in Odessa en Oekraïense media dat de Moskva door zogenoemde Neptune-kruisraketten was geraakt, maar deze bewering is niet onafhankelijk geverifieerd. Rusland zegt niets over een eventuele aanval.

Het schip werd aan het begin van de invasie gebruikt om Slangeneiland te veroveren. Daar kreeg het van Oekraïense soldaten de inmiddels roemruchte opmerking ‘Russisch oorlogsschip, rot op’. De gouverneur in Odessa schrijft op Telegram dat ‘het schip nu precies daar is waar het door onze soldaten naartoe werd gestuurd’.

De Moskva is het belangrijkste oorlogsschip dat Rusland heeft ingezet in de Zwarte Zee. Volgens de Oekraïense autoriteiten is er aan boord plaats voor ruim 500 bemanningsleden. Het schip werd in de jaren tachtig in gebruik genomen door het Russische leger, nadat het in het Sovjettijdperk was gebouwd in de Oekraïense stad Mykolajiv. De Moskva is in het verleden onder meer ingezet bij het conflict in Syrië.

Of er gewonden en doden zijn als gevolg van de brand op het 186 meter lange schip is niet duidelijk. Een Oekraïense presidentiële adviseur meldt op YouTube dat de brand aan boord ernstig zou zijn en het schip zich op stormachtige zee bevindt. Als gevolg daarvan zou de evacuatie moeizaam verlopen. Ook dit kan niet onafhankelijk bevestigd worden. Al Jazeera meldt op basis van lokale bronnen dat het schip zou zijn gekapseisd.

Eind vorige maand meldde het Oekraïense ministerie van Defensie dat het een Russisch troepentransportschip in de haven van Berdjansk, aan de Zee van Azov, had vernietigd. De aanval werd later bevestigd door het Britse leger. De Russische autoriteiten hebben sindsdien niet laten weten wat er met dat schip gebeurd is.

VS overwegen hoge functionaris naar Kiev te sturen

03:00 | De Verenigde Staten overwegen voor het eerst sinds de oorlog in Oekraïne publiekelijk een hoge Amerikaanse functionaris naar hoofdstad Kiev te sturen. The New York Times meldt dat op basis van een anonieme bron, die benadrukt dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat president Joe Biden of vicepresident Kamala Harris naar Oekraïne af zal reizen.

De veiligheidseisen die gesteld worden aan een bezoek van de Amerikaanse president of vicepresident zijn enorm en volgens de bron niet haalbaar in het oorlogsgebied. Biden bezocht vorige maand wel Amerikaanse troepen in Polen die zich niet ver van de grens met Oekraïne bevinden.

Volgens de Amerikaanse krant trekt een kabinetschef of hoge functionaris van het Amerikaanse leger binnenkort mogelijk naar Kiev. Dat bezoek wordt uit veiligheidsoverwegingen vooraf waarschijnlijk niet aangekondigd. De reis zou vooral bedoeld zijn als steunbetuiging aan Oekraïne maar brengt ook risico’s met zich mee, omdat het de kans op een directe confrontatie tussen de VS en Rusland vergroot.

Steeds meer westerse leiders bezoeken Kiev. Afgelopen week waren onder anderen Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, EU-buitenlandchef Josep Borrell en de Britse premier Boris Johnson bij de Oekraïense president Volodimir Zelenski. Woensdag waren de presidenten van Polen, Estland, Letland en Litouwen er aanwezig.

Vergelijkbare artikelen

Meest populair