Hoe is het nu met de bosbranden in het Amazoneregenwoud? | NU

Hoewel er in deze periode van het jaar eigenlijk altijd bosbranden zijn in het Braziliaanse Amazoneregenwoud, waren de branden in 2019 mede dankzij aandacht op sociale media wereldnieuws. Hoe gaat het nu met het grootste regenwoud ter wereld?

Drie jaar geleden ging tijdens de branden naar schatting 9.000 vierkante kilometer aan regenwoud verloren. Dat is een gebied ter grootte van de provincies Gelderland en Noord-Brabant. Overigens waren er niet alleen in Brazilië vuurhaarden, maar ook in landen als Bolivia en Peru. De branden waren zo hevig dat zelfs miljoenenstad São Paulo, gelegen op 2.500 kilometer afstand van het Amazoneregenwoud, in rook was gehuld.

De eerste signalen dit jaar zijn weinig hoopgevend. Het Braziliaanse agentschap voor ruimteonderzoek INPE detecteerde dankzij satellietbeelden in mei het grootste aantal branden in achttien jaar. In de Cerrado, volgens het Wereld Natuur Fonds (WWF) “de meest biodiverse savanne ter wereld”, werd vorige maand het grootste aantal branden geregistreerd sinds de waarnemingen in 1998 van start gingen.

Het INPE telde er in mei 3.578 vuurhaarden, een toename van 35 procent ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder. Het aantal branden in het Amazoneregenwoud lag met 2.287 stuks liefst 96 procent hoger dan vorig jaar. Vaak worden deze branden illegaal aangestoken om ruimte te maken voor land- of mijnbouw.

Vicieuze cirkel

Het tropisch regenwoud houdt grote hoeveelheden CO2 vast en speelt daarmee een belangrijke rol in het wereldwijde klimaat. Maar inmiddels stevent het Amazoneregenwoud af op een kantelpunt, waarschuwt het WNF.

“Door de grootschalige kap ontstaat minder wolkvorming boven de rivieren. De vochtigheid in de atmosfeer vermindert en er valt minder regen”, schetst de organisatie. Door dat gebrek aan neerslag verandert een nog groter gebied in een “dor grasland” en loopt het gebied nog meer risico op brand.

Normaal gesproken vinden de meeste branden plaats tijdens het droogseizoen in augustus en september. Dat de cijfers nu al zo hoog liggen, doet wetenschappers vrezen voor het verloop van de branden dit jaar.

“De getallen (van vorige maand, red.) zijn geen uitschieters, maar wijzen op een trend van vernietiging die al zeker drie jaar aan de gang is”, aldus Mauricio Voivodic van de WWF-tak in Brazilië. Volgens hem zijn de toenames in ontbossing en het aantal bosbranden het resultaat van een doelbewust beleid van president Jair Bolsonaro.

Verhoogde boetes voor milieudelicten

Organisaties wijzen er al sinds het aantreden van de Bolsonaro in 2019 op dat er nauwelijks nog gehandhaafd wordt op illegale houtkap en verbrandingen voor land- of mijnbouw. Sinds zijn presidentschap is de ontbossing met 75 procent toegenomen vergeleken met dezelfde drie jaar in het vorige decennium.

Desondanks committeerde Brazilië zich tijdens de VN-klimaattop in Glasgow vorig jaar aan het doel om illegale ontbossing in 2028 volledig uit te bannen.

In mei verhoogde Bolsonaro bovendien de boetes voor milieudelicten, maar er wordt getwijfeld of deze maatregel effect zal hebben. Volgen Reuters is er onvoldoende personeel voor de afhandeling van de zaken, waardoor er vorig jaar alleen al een achterstand was van zeventienduizend boetes die nog moeten worden geïnd.

Meer bos in slechte staat

Daarnaast blijkt uit een eerder deze maand verschenen wetenschappelijke studie dat de zogeheten bosdegradatie in de Amazone in een nog rapper tempo gaat dan de ontbossing. Met andere woorden, een steeds groter deel van het Amazoneregenwoud is van slechte kwaliteit. Dat betekent tevens dat het woud minder weerbaar is tegen klimaatverandering.

Tussen 2006 en 2019 is een gebied met een oppervlakte van 194.058 vierkante kilometer achteruitgegaan. Dat is bijna tweemaal zoveel als het gebied aan bos dat in die periode verloren is gegaan: 99.630 vierkante kilometer.

Vergelijkbare artikelen

Meest populair