Hoe zit het? Is het einde van de coronapandemie echt in zicht?

Ogenschijnlijk simpele vragen zijn vaak het moeilijkst om te beantwoorden. In de rubriek Hoe zit het? proberen wij elke week het antwoord te vinden op zulke vraagstukken. Deze keer: zit het einde van de coronapandemie er inderdaad aan te komen?

Hoe is de huidige stand van zaken?

2,5 jaar nadat het virus de wereld in zijn greep heeft gekregen, lijkt de coronapandemie zijn einde te naderen. Begin 2022 is al duidelijk geworden dat de coronapiek in Europa achter de rug is. Nu heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een voorschot genomen op het wereldwijde einde van de pandemie. ‘Onze uitgangspositie om de pandemie te beëindigen is nog nooit zo goed geweest’, aldus directeur Tedros Adhanom Ghebreyesus via Twitter. Hij benadrukt wel dat we er nog niet zijn en dat we goed op onze gezondheid moeten blijven letten. ‘Anders riskeren we meer doden, het ontstaan van nieuwe varianten en nog meer onzekerheden. Let’s finish the job!

Met andere woorden: er moet nog aardig wat gebeuren voordat de coronapandemie definitief de wereld uit is. De voortekenen zijn echter goed. Wereldwijd overlijden nog duizenden mensen aan het virus, maar het sterftecijfer is voor het eerst onder het niveau van maart 2020 gezakt. “Het aantal besmettingen en doden wereldwijd lag vorige week (week 37 van 2022, red.) erg laag, er zijn nieuwe vaccins, er zijn antivirale middelen en er is in de afgelopen jaren veel kennis opgebouwd. We hebben veel tools in handen om corona onder de duim te houden”, vertelt Alma Tostmann van het Nijmeegse Radboud UMC aan RTL Nieuws.

Is de nieuwe vaccinatiecampagne nog nodig?

De 1e prikken in de nieuwe boostercampagne zijn inmiddels gezet. Want hoe rooskleurig de vooruitzichten ook zijn, de coronapandemie is dus nog niet officieel voorbij. Bovendien nadert het winterseizoen, waarin mensen traditiegetrouw vatbaarder zijn voor griepjes en andere ziektes. “Je kunt beter het dak repareren als het zomer is”, vertelt dokter Ted van Essen in Tijd voor MAX over de noodzakelijke voorbereiding op de wintermaanden.

Blijven de coronamaatregelen van kracht?

De mondkapjes en het afstand houden zijn in het voorjaar van 2022 al verdwenen. Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen dat deze maatregelen terugkeren in openbare ruimtes in Nederland. Vaccineren (voor wie wil), thuistesten en isoleren bij klachten, dat zijn echter wél blijvertjes. De overheid gaat in het najaar een voorlichtingscampagne lanceren om mensen hierop attent te maken. Dit bevestigt een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport tegenover RTL Nieuws.

Wat kan er nog misgaan?

De huidige vaccins bieden bescherming tegen de omikronvariant van het virus. Maar er kunnen altijd nieuwe mutaties ontstaan, leert de ervaring na 2,5 jaar coronapandemie. Voor zorgmedewerkers en de risicogroepen blijft de kans op besmetting – en het belang van vaccinatie – natuurlijk groot. Tostmann ziet hierin een rol weggelegd voor de overheid, op het gebied van communicatie. “Het is belangrijk dat deze herfst en winter voor iedereen heel helder is: wie willen we nog beschermen tegen het coronavirus, hoe doen we dat en wat hebben we daarvoor over?”, doelt ze op eventuele extra maatregelen.

Kunnen we nog nieuwe ontwikkelingen verwachten?

De coronavaccins zijn er al en blijven nog wel even bestaan, ook in nieuwe verschijningsvormen. Eric Snijder van het Leids Universitair Medisch Centrum wijst daarnaast op virusremmers. “Die laatste worden in Nederland nog weinig gebruikt. Maar ze zijn er wel en kunnen bijvoorbeeld worden gegeven aan mensen die uit zichzelf geen immuniteit opbouwen, door een medische conditie”, vertelt hij aan RTL Nieuws. Virusremmers voor hiv-patiënten bestaan al langer, maar virusremmers voor COVID-19 zijn nog in ontwikkeling. “Daaraan verder werken blijft onverminderd belangrijk.”

Wat komt er in plaats van de coronapandemie?

Het meest waarschijnlijke scenario is dat de pandemie plaatsmaakt voor een endemie. Wat het begrip endemie precies inhoudt, leggen wij in dit artikel uit. Als de ziekte inderdaad endemisch wordt, kan het coronavirus vergelijkbaar worden met de griep die we al jarenlang kennen. Een sluimerende ziekte, soms opkomend, maar wel beheersbaar, door bijvoorbeeld de reguliere griepprik. Endemische ziektes kunnen u alsnog flinke klachten bezorgen, maar verspreiden zich relatief langzaam.

Als een ziekte zich toch weer sneller verspreidt dan verwacht, dan is er sprake van een epidemie. En als 1 enkele ziekte meerdere continenten bereikt, is er een pandemie gaande. Dit is sinds maart 2020 het geval geweest met de coronapandemie, maar dat zou binnenkort verleden tijd moeten zijn. Als we goed uit blijven kijken tenminste.

(Bron: Archief, @DrTedros, WHO, RTL Nieuws, Tijd voor MAX. Foto: Shutterstock)

Vergelijkbare artikelen

Meest populair